[SÁCH NÓI] Kỹ Năng Giao Tiếp Đỉnh Cao | Lý Tử Quyên
BÀI 1 . Phần Nói và nghe

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Đặng Thị Lệ Tuyến
Ngày gửi: 16h:45' 04-09-2023
Dung lượng: 528.0 KB
Số lượt tải: 73
Nguồn:
Người gửi: Đặng Thị Lệ Tuyến
Ngày gửi: 16h:45' 04-09-2023
Dung lượng: 528.0 KB
Số lượt tải: 73
Số lượt thích:
0 người
Trường: THPT Nguyễn Thị Định
Tổ: Văn. Ngày soạn: 25/ 8 /2023
BÀI 1: TẠO LẬP THẾ GIỚI THẦN THOẠI
KẾ HOẠCH BÀI DẠY KĨ NĂNG NÓI VÀ NGHE
GIỚI THIỆU, ĐÁNH GIÁ VỀ NỘI DUNG VÀ NGHỆ THUẬT CỦA
MỘT TRUYỆN KỂ;
NGHE VÀ NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ NỘI DUNG, HÌNH THỨC BÀI NÓI
GIỚI THIỆU MỘT TRUYỆN KỂ
I. MỤC TIÊU BÀI DẠY
Sau khi học xong bài học này, HS có thể:
1. Năng lực
1.1: Đặc thù
- Biết giới thiệu, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của một truyện kể.
- Nghe và nắm bắt được ý kiến, quan điểm của người nói; biết nhận xét, đánh giá về ý
kiến, quan điểm đó.
1.2: Chung
- Năng lực giao tiếp, hợp tác: biết lắng nghe và có phản hồi tích cực trong giao tiếp.
- Năng lực tự chủ và tự học: biết chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bản
thân trong HT.
2. Phẩm chất
- Rèn luyện để đạt kết quả tốt trong hoạt động luyện tập nói và nghe.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- Máy chiếu, micro, bảng, phấn/ bút lông.
- SGK, SGV.
- Đồ vật minh hoạ, đoạn video clip, tranh ảnh,… (nếu cần).
IV. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG ( MỞ ĐẦU)
Hoạt động 1. Khởi động (5 phút)
a. Mục tiêu:
- Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình. HS
khắc sâu kiến thức nội dung bài học.
- Xác định được nhiệm vụ nói và nghe cần thực hiện trong bài học.
b. Sản phẩm học tập:
Câu trả lời của HS.
c. Tổ chức hoạt động
* GV chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- GV yêu cầu HS kể một câu chuyện cổ tích gần gũi trong đời sống.
* HS thực hiện nhiệm vụ học tập: HS làm việc cá nhân để suy nghĩ câu trả lời.
* HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: HS trả lời câu hỏi; các HS khác
lắng nghe, nhận xét.
* Kết luận, nhận định: GV nhận xét, kết luận nhiệm vụ nói và nghe trong tiết học hôm
nay là:
- Nói: giới thiệu, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của một truyện kể.
- Nghe: nghe và nhận xét, đánh giá nội dung, hình thức bài nói giới thiệu một truyện kể.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Hoạt động 1. Tìm hiểu cách giới thiệu, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của một
truyện kể
a. Mục tiêu:
- Xác định được đề tài, người nghe, mục đích, không gian và thời gian nói.
- Xác định được những việc cần làm khi chuẩn bị nghe.
- Xác định được các bước giới thiệu, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của một truyện
kể.
b. Sản phẩm học tập: phiếu học tập số 1, câu trả lời của học sinh
c. Tổ chức hoạt động
*GV chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- Cá nhân HS đọc (SGK/ tr. 29 – 31) và tóm tắt các bước chuẩn bị nói
*HS thực hiện nhiệm vụ học tập: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.
*HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: Cá nhân HS trình bày, các HS khác
nhận xét, bổ sung.
*Kết luận, nhận định:
GV nhận xét câu trả lời của HS và lưu ý một số điểm về kĩ năng giới thiệu, đánh giá nội
dung và nghệ thuật của một truyện kể:
- Giới thiệu, đánh giá nội dung, nghệ thuật của một truyện kể:
+ Bước 1: Chuẩn bị nói:
. Xác định tác phẩm truyện (Xác định mục đích nói, xác định đối tượng người nghe, xác
định không gian và thời gian nói)
. Tìm ý và lập dàn ý
+ Bước 2: Trình bày bài nói:
. Tạo không khí và quan hệ giao tiếp như: tự giới thiệu họ tên, sử dụng ngôi phù hợp
trong giao tiếp.
. Sử dụng cách diễn đạt phù hợp, linh hoạt. Cần dùng một số mẫu câu phù hợp để giới
thiệu, đánh giá tác phẩm truyện kể.
. Đáp ứng được yêu cầu về tính mạch lạc, thuyết phục, truyền cảm; tạo được tương tác
với người nghe.
+ Bước 3: Trao đổi, đánh giá
. Trao đổi: lắng nghe với thái độ cầu thị và ghi chép tóm lược các câu hỏi hoặc ý kiến của
người nghe; trả lời và giải thích ngắn gọn, rõ ràng các câu hỏi, ý kiến của người nghe.
. Đánh giá: Trong vai trò người nói, bạn hãy tự đánh giá phần trình bày của mình. Trong
vai trò người nghe, bạn hãy đánh giá phần trình bày của người nói.
* Một số lưu ý:
- Tìm những câu mở đầu, kết thúc bài nói phù hợp, nhằm gây chú ý, tạo ấn tượng đối với
người nghe.
- Sử dụng công cụ hỗ trợ như: bản tóm tắt các ý chính để khi cần thì chỉ cần nhìn lướt
qua là nhớ; chuẩn bị một hình ảnh minh họa cho nội dung truyện kể để tăng tính thuyết phục
cho lí lẽ và bằng chứng (nếu có điều kiện)
- Dự kiến trước một số điểm nghi vấn, băn khoăn, thắc mắc của người nghe có thể nêu
lên, tìm cách trả lời, giải đáp.
- Khi trình bày cần tôn trọng và tương tác với người nghe; cần dự kiến câu hỏi người
nghe có thể thắc mắc để chuẩn bị trả lời cho thuyết phục.
Hoạt động 2: Nghe và nhận xét, đánh giá về nội dung, hình thức bài nói giới thiệu
một truyện kể
a. Mục tiêu: Trình bày được cách thức thực hiện và đánh giá kĩ năng nghe và nhận xét,
đánh giá về nội dung, hình thức bài nói giới thiệu một truyện kể
b. Sản phẩm học tập: PHT số 1 , câu trả lời miệng của học sinh
c. Tổ chức hoạt động
* GV chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- Nhóm đôi HS đọc nội dung nghe và nhận xét, đánh giá về nội dung, hình thức bài nói
giới thiệu một truyện kể (SGK/trang 32-trang 33) và trả lời câu hỏi: Những điều em nên làm để
việc nghe và nhận xét, đánh giá nội dung, hình thức bài nói giới thiệu một truyện kể đạt hiệu
quả cao?
- Nhóm đôi HS đọc bảng kiểm đánh giá kĩ năng nghe và nhận xét, đánh giá về nội dung,
hình thức bài nói giới thiệu một truyện kể (SGK/trang 33) và nêu câu hỏi (nếu có).
* HS thực hiện nhiệm vụ học tập: Nhóm đôi HS thực hiện nhiệm vụ theo trình tự từ
(1) (2).
*HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: Đại diện 1 – 2 HS trình bày nhanh
các bước nghe và nhận xét, đánh giá nội dung, hình thức bài nói giới thiệu một truyện kể. HS
khác lắng nghe, nhận xét.
*Kết luận, nhận định: GV nhận xét, chốt lại các bước nghe và nhận xét, đánh giá nội
dung, hình thức bài nói giới thiệu một truyện kể.
- Bước 1: Chuẩn bị nghe:
+ Tìm đọc truyện kể mà người nói sẽ giới thiệu, đánh giá
+ Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật của truyện kể, dự kiến những điều cần trao đổi với
người trình bày.
+ Chuẩn bị bút, giấy để ghi chép.
- Bước 2: Lắng nghe và ghi chép:
+ Lắng nghe để nắm bắt ý kiến đánh giá của người nói về nội dung và nghệ thuật của
một truyện kể.
+ Sắp xếp các thông tin thu nhận được trong khi nghe và ghi chép những đánh giá của
người nói về nội dung và nghệ thuật của truyện kể
+ Ghi những câu hỏi, ý kiến muốn trao đổi với người nói về nội dung và nghệ thuật của
truyện kể.
- Bước 3: Trao đổi, nhận xét, đánh giá:
+ Khẳng định sự đồng tình với những ý kiến trong bài nói.
+ Trao đổi những điều bạn chưa rõ hoặc chưa thống nhất ý kiến, quan điểm của người
nói.
+ Dùng giọng điệu nhẹ nhàng để nhận xét bài nói của bạn và đưa ra những góp ý cụ thể
để bài nói tốt hơn.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
Hoạt động 1: Thực hiện nhiệm vụ Nói và nghe ( ....phút)
a. Mục tiêu:
- Thực hiện được bài giới thiệu, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của một truyện kể.
- Nhận xét, đánh giá được nội dung và hình thức của bài nói giới thiệu một truyện kể.
b. Sản phẩm học tập: Bài giới thiệu, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của một truyện
kể; nội dung nhận xét, đánh giá nội dung và hình thức của bài nói giới thiệu một truyện kể.
( PHT SỐ 2)
c. Tổ chức hoạt động
* GV chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- Trước tiên, luyện tập theo nhóm đôi để trình bày bài giới thiệu, đánh giá về nội dung
và nghệ thuật của một truyện kể. Từng HS trình bày bài nói của mình cho bạn nghe và góp ý
dựa trên bảng kiểm đánh giá kĩ năng (SGK/ tr. 31 – 32). Sau đó, cá nhân HS trình bày bài nói
của mình trước lớp.
- Khi nghe bài giới thiệu, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của một truyện kể của bạn,
ghi chép tóm tắt nội dung, ghi những câu hỏi muốn trao đổi với người nói.
* HS thực hiện nhiệm vụ học tập:
- HS luyện tập trình bày theo nhóm đôi.
- Cá nhân HS thực hiện việc lắng nghe và ghi chép.
* HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập:
1 – 2 HS trình bày bài giới thiệu, đánh giá nội dung và nghệ thuật của một truyện kể.
Các HS khác lắng nghe và ghi chép, nêu câu hỏi (nếu có).
* Kết luận, nhận định:
GV nhận xét ngắn gọn phần trình bày của các HS và đề nghị HS chuẩn bị cho hoạt động
trao đổi, đánh giá, rút kinh nghiệm.
Lưu ý: Ở hoạt động này GV chỉ nhận xét khái quát, ngắn gọn về mức độ và thái độ thực
hiện nhiệm vụ HT của HS, còn các nhận xét, đánh giá chi tiết về từng bài trình bày của HS, GV
sẽ thực hiện sau khi HS thực hiện việc trao đổi, tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau.
Hoạt động 2: Trao đổi, đánh giá, rút kinh nghiệm (.... phút)
a. Mục tiêu:
- Tự đánh giá được với tư cách người nói và đánh giá được bài nói của bạn với tư cách
người nghe; rút ra được kinh nghiệm cho bản thân.
- Biết lắng nghe và có phản hồi tích cực trong giao tiếp.
b. Sản phẩm học tập: Lời nhận xét, đánh giá, rút kinh nghiệm của HS.
c. Tổ chức hoạt động
*GV chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- HS làm việc cá nhân và dùng bảng kiểm để tự đánh giá kĩ năng giới thiệu, đánh giá nội
dung và nghệ thuật của một truyện kể (đối với những HS trình bày bài nói).
- HS làm việc theo nhóm đôi và dùng bảng kiểm kết hợp với những nội dung đã ghi
chép để đánh giá kĩ năng giới thiệu, đánh giá nội dung và nghệ thuật của một truyện kể (đối với
những HS là người nghe).
- Cuối cùng, GV yêu cầu tất cả HS suy ngẫm và rút kinh nghiệm từ hoạt động nói và
nghe vừa thực hiện.
*HS thực hiện nhiệm vụ học tập: HS thực hiện nhiệm vụ theo trình tự: (1) (2)
(3).
*HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập:
- Đại diện 2 – 3 HS trình bày kết quả nhận xét, đánh giá bài nói của bạn. HS được nhận
xét có quyền trao đổi, giải thích thêm hoặc nêu thắc mắc cần được giải đáp với người nhận xét
nếu muốn; cần đảm bảo cuộc trao đổi diễn ra nhã nhặn, lịch sự, tôn trọng nhau.
- Đại diện 1 – 2 HS trình bày kinh nghiệm rút ra được từ việc thực hiện các nhiệm vụ
HT (những ưu điểm và hạn chế khi giới thiệu, đánh giá nội dung và nghệ thuật của một truyện
kể, những giải pháp khắc phục những điều chưa làm tốt, những giải pháp để nghe và nhận xét
tốt hơn,…).
*Kết luận, nhận định:
GV nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ HT của HS trên ba phương diện:
- Những ưu điểm cần phát huy và những điểm cần lưu ý, điều chỉnh về kĩ năng nói và
nghe của HS.
- Cách nhận xét, đánh giá kĩ năng giới thiệu, đánh giá nội dung và nghệ thuật của một
truyện kể của HS (HS đã biết sử dụng những tiêu chí trong bảng kiểm để nhận xét, đánh giá
chưa? HS có nhận ra những ưu điểm, những điểm cần khắc phục trong bài nói của bản thân và
của các bạn hay không?...).
- Cách HS lắng nghe và nhận xét, đánh giá nội dung, hình thức bài nói giới thiệu một
truyện kể.
Hoạt động 3: vận dụng (thực hiện ở nhà)
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học và kĩ năng nói, nghe để giới thiệu, đánh giá về
nội dung và nghệ thuật của một truyện kể với người thân.
b. Sản phẩm học tập: Phần giới thiệu của HS với người thân.
c. Tổ chức hoạt động
- GV chuyển giao nhiệm vụ học tập: GV yêu cầu HS về nhà thực hành nói và nghe
với người thân, quay video quá trình thực hiện, nộp bài lên Padlet.
- HS thực hiện nhiệm vụ học tập: HS lắng nghe, về nhà thực hiện.
- Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: GV nhận xét, đánh giá.
* Hướng dẫn về nhà
- GV dặn dò HS:
+ Ôn tập lại các văn bản và kiến thức đã học ở Bài 1. Tạo lập thế giới.
+ Soạn trước bài Ôn tập.
IV. HỒ SƠ DẠY HỌC
Phụ lục 1
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Hoạt động chuẩn bị
Nghe
Nói
Gợi ý trả lời:
Hoạt động chuẩn bị
Nghe
Nói
Xác định tác
phẩm truyện,
mục đích, người
nghe, không
gian và thời
gian nói
Tìm ý, lập dàn ý
Luyện tập nói
Tìm đọc
truyện kể mà
người nói sẽ
giới thiệu,
đánh giá
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Tìm hiểu nội
dung và nghệ
thuật của
truyện kể, dự
kiến câu hỏi
Chuẩn bị giấy,
bút,...
Phụ lục 3:
BẢNG KIỂM KĨ NĂNG GIỚI THIỆU, ĐÁNH GIÁ NỘI DUNG VÀ
NGHỆ THUẬT CỦA MỘT TRUYỆN KỂ
Nội dung kiểm tra
Đạt
Chưa
đạt
Mở đầu
Lời chào ban đầu và tự giới thiệu.
Giới thiệu truyện kể: tên tác phẩm, thể loại, tác giả
(nếu có).
Nêu khái quát nội dung bài nói (có thể điểm qua các
phần/ ý chính).
Nội
chính
dung Trình bày ý kiến đánh giá về nội dung của truyện
kể.
Trình bày ý kiến đánh giá về nghệ thuật của truyện
kể.
Phân tích tác dụng của một số yếu tố hình thức nghệ
thuật trong việc thể hiện chủ đề, cảm hứng chủ đạo
của truyện kể.
Thể hiện những suy nghĩ, cảm nhận của người nói
về truyện kể.
Có lí lẽ xác đáng, bằng chứng tin cậy lấy từ truyện
kể.
Kết thúc
Tóm tắt được nội dung trình bày về truyện kể.
Nêu vấn đề thảo luận hoặc mời gọi sự phản hồi từ
phía người nghe.
Cảm ơn và chào kết thúc.
Kĩ năng trình Bố cục bài nói rõ ràng, các ý kiến được sắp xếp hợp
bày, tương tác lí.
với
người Tương tác tích cực với người nghe trong suốt quá
nghe
trình nói.
Diễn đạt rõ ràng, gãy gọn, đáp ứng yêu cầu của bài
nói.
Kết hợp sử dụng các phương tiện phi ngôn ngữ để
làm rõ nội dung trình bày.
Phản hồi thỏa đáng những câu hỏi, ý kiến của người
nghe.
BẢNG KIỂM KĨ NĂNG NGHE GIỚI THIỆU, ĐÁNH GIÁ VỀ
NỘI DUNG, HÌNH THỨC CỦA MỘT TRUYỆN KỂ
Nội
dung
Đạt Chưa
kiểm tra
Chuẩn
nghe
đạt
bị Tìm đọc truyện kể mà người nói sẽ giới thiệu, đánh
giá.
Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật của truyện kể.
Chuẩn bị giấy, bút để ghi chép.
Lắng nghe và Ghi chép tóm tắt nội dung bài nói dưới dạng từ
ghi chép
khóa, sơ đồ.
Ghi chép tóm tắt đánh giá của người nói về nội
dung và nghệ thuật của truyện kể.
Ghi lại câu hỏi liên quan đến nội dung và nghệ thuật
của truyện kể nảy sinh trong quá trình nghe.
Dự kiến những điều cần trao đổi về nội dung và
nghệ thuật của truyện kể.
Trao
đổi, Xác nhận lại quan điểm, ý kiến của người nói trước
nhận
xét, khi bày tỏ ý kiến cá nhân.
đánh giá
Khẳng định sự đồng tình với những ý kiến, quan
điểm của người nói.
Nêu những điều chưa rõ hoặc chưa thống nhất ý
kiến với người nói.
Nhận xét về cách trình bày bài nói.
Thái
độ
và Thể hiện thái độ hợp tác, tôn trọng ý kiến của người
ngôn ngữ
nói trong quá trình nghe và trao đổi, nhận xét, đánh
giá.
Sử dụng ngôn ngữ, giọng điệu phù hợp khi trao đổi
với người nói.
RUBRIC ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THẢO LUẬN NHÓM
TIÊU CHÍ
CẦN CỐ GẮNG
ĐÃ LÀM TỐT
RẤT XUẤT SẮC
(0 – 4 điểm)
(5 – 7 điểm)
(8 – 10 điểm)
0 điểm
1 điểm
2 điểm
Bài làm còn sơ sài, Bài làm tương đối đẩy Bài làm tương đối
Hình thức
(2 điểm)
trình bày cẩu thả
đủ, chỉn chu
đẩy đủ, chỉn chu
Sai lỗi chính tả
Trình bày cẩn thận
Trình bày cẩn thận
Không có lỗi chính tả
Không có lỗi chính tả
Có sự sáng tạo
Nội dung
1 - 3 điểm
(6 điểm)
Chưa trả lơi đúng Trả lời tương đối đầy Trả lời tương đối đầy
câu hỏi trọng tâm
4 – 5 điểm
đủ các câu hỏi gợi dẫn
6 điểm
đủ các câu hỏi gợi
Không trả lời đủ Trả lời đúng trọng tâm
dẫn
hết các câu hỏi gợi Có ít nhất 1 – 2 ý mở Trả lời đúng trọng
dẫn
rộng nâng cao
tâm
Nội dung sơ sài
Có nhiều hơn 2 ý mở
mới dừng lại ở
rộng nâng cao
mức độ biết và
Có sự sáng tạo
nhận diện
0 điểm
Các
Hiệu
quả
nhóm
thành
1 điểm
2 điểm
viên Hoạt động tương đối Hoạt động gắn kết
chưa gắn kết chặt gắn kết, có tranh luận Có sự đồng thuận và
chẽ
nhưng vẫn đi đến thông nhiều ý tưởng khác
Vẫn còn trên 2 nhát
(2 điểm)
biệt, sáng tạo
thành viên không Vẫn còn 1 thành viên Toàn bộ thành viên
tham gia hoạt động không tham gia hoạt đều tham gia hoạt
động
động
Điểm
TỔNG
THANG ĐÁNH GIÁ QUÁ TRÌNH LÀM VIỆC NHÓM
(Đánh giá đồng đẳng)
Các tiêu chí
Điểm
1. Sự nhiệt Không nhiệt tình
tình tham gia
Bình thường
công việc
(mức điểm cao Nhiệt tình
nhất:
0
0.5
1.5
1.5
điểm)
2. Đưa ra ý Không đưa ra được ý kiến, ý 0
kiến và ý
tưởng
tưởng mới
cho sản phẩm Có đưa ra ý kiến nhưng 0.5
của nhóm
không nhiều
(mức điềm cao Đưa ra được ý kiến nhưng 1.0
nhất: 2 điểm)
chưa có ý tưởng mới
Nguyễn
Trần Văn ….
Văn A
B
Tích cực đóng góp ý kiến và 2.0
ý tưởng mới
3. Sự thân Không có
thiện,
hòa
Bình thường
đồng
(mức điểm cao Thân thiện, hòa đồng
0
0.5
1.0
nhất: 1 điểm)
4. Biết lắng Không lắng nghe
0
nghe
0.5
trong Bình thường
quá trình thảo Có lắng nghe ý kiến của 1.0
luận nhóm
nhóm
(mức điềm cao Tích cực lắng nghe, tiếp thu 2.0
nhất: 2 điểm)
ý kiến của nhóm
5. Tham gia Không tham gia
0
vào việc đóng
góp ý kiến cho
sản phẩm của Có tham gia nhưng chưa 0.5
các
nhóm đóng góp được nhiều ý kiến
cho các nhóm khác
khác
(mức điềm cao Tham gia tích cực và đóng 1.5
nhất:
1.5 góp được nhiều ý kiến cho
điểm)
các nhóm khác
6.
Hoàn Không hoàn thành nhiệm vụ
thành nhiệm
Hoàn thành nhiệm vụ
vụ và hiệu
quả
Hoàn thành tốt nhiệm vụ
(mức điềm cao
Hoàn thành xuất sắc nhiệm
nhất: 2 điểm)
vụ
0
Tổng điểm
10
0.5
1.0
2.0
V. RÚT KINH NGHIỆM SAU TIẾT DẠY
Tổ: Văn. Ngày soạn: 25/ 8 /2023
BÀI 1: TẠO LẬP THẾ GIỚI THẦN THOẠI
KẾ HOẠCH BÀI DẠY KĨ NĂNG NÓI VÀ NGHE
GIỚI THIỆU, ĐÁNH GIÁ VỀ NỘI DUNG VÀ NGHỆ THUẬT CỦA
MỘT TRUYỆN KỂ;
NGHE VÀ NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ NỘI DUNG, HÌNH THỨC BÀI NÓI
GIỚI THIỆU MỘT TRUYỆN KỂ
I. MỤC TIÊU BÀI DẠY
Sau khi học xong bài học này, HS có thể:
1. Năng lực
1.1: Đặc thù
- Biết giới thiệu, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của một truyện kể.
- Nghe và nắm bắt được ý kiến, quan điểm của người nói; biết nhận xét, đánh giá về ý
kiến, quan điểm đó.
1.2: Chung
- Năng lực giao tiếp, hợp tác: biết lắng nghe và có phản hồi tích cực trong giao tiếp.
- Năng lực tự chủ và tự học: biết chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bản
thân trong HT.
2. Phẩm chất
- Rèn luyện để đạt kết quả tốt trong hoạt động luyện tập nói và nghe.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- Máy chiếu, micro, bảng, phấn/ bút lông.
- SGK, SGV.
- Đồ vật minh hoạ, đoạn video clip, tranh ảnh,… (nếu cần).
IV. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG ( MỞ ĐẦU)
Hoạt động 1. Khởi động (5 phút)
a. Mục tiêu:
- Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình. HS
khắc sâu kiến thức nội dung bài học.
- Xác định được nhiệm vụ nói và nghe cần thực hiện trong bài học.
b. Sản phẩm học tập:
Câu trả lời của HS.
c. Tổ chức hoạt động
* GV chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- GV yêu cầu HS kể một câu chuyện cổ tích gần gũi trong đời sống.
* HS thực hiện nhiệm vụ học tập: HS làm việc cá nhân để suy nghĩ câu trả lời.
* HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: HS trả lời câu hỏi; các HS khác
lắng nghe, nhận xét.
* Kết luận, nhận định: GV nhận xét, kết luận nhiệm vụ nói và nghe trong tiết học hôm
nay là:
- Nói: giới thiệu, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của một truyện kể.
- Nghe: nghe và nhận xét, đánh giá nội dung, hình thức bài nói giới thiệu một truyện kể.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Hoạt động 1. Tìm hiểu cách giới thiệu, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của một
truyện kể
a. Mục tiêu:
- Xác định được đề tài, người nghe, mục đích, không gian và thời gian nói.
- Xác định được những việc cần làm khi chuẩn bị nghe.
- Xác định được các bước giới thiệu, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của một truyện
kể.
b. Sản phẩm học tập: phiếu học tập số 1, câu trả lời của học sinh
c. Tổ chức hoạt động
*GV chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- Cá nhân HS đọc (SGK/ tr. 29 – 31) và tóm tắt các bước chuẩn bị nói
*HS thực hiện nhiệm vụ học tập: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.
*HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: Cá nhân HS trình bày, các HS khác
nhận xét, bổ sung.
*Kết luận, nhận định:
GV nhận xét câu trả lời của HS và lưu ý một số điểm về kĩ năng giới thiệu, đánh giá nội
dung và nghệ thuật của một truyện kể:
- Giới thiệu, đánh giá nội dung, nghệ thuật của một truyện kể:
+ Bước 1: Chuẩn bị nói:
. Xác định tác phẩm truyện (Xác định mục đích nói, xác định đối tượng người nghe, xác
định không gian và thời gian nói)
. Tìm ý và lập dàn ý
+ Bước 2: Trình bày bài nói:
. Tạo không khí và quan hệ giao tiếp như: tự giới thiệu họ tên, sử dụng ngôi phù hợp
trong giao tiếp.
. Sử dụng cách diễn đạt phù hợp, linh hoạt. Cần dùng một số mẫu câu phù hợp để giới
thiệu, đánh giá tác phẩm truyện kể.
. Đáp ứng được yêu cầu về tính mạch lạc, thuyết phục, truyền cảm; tạo được tương tác
với người nghe.
+ Bước 3: Trao đổi, đánh giá
. Trao đổi: lắng nghe với thái độ cầu thị và ghi chép tóm lược các câu hỏi hoặc ý kiến của
người nghe; trả lời và giải thích ngắn gọn, rõ ràng các câu hỏi, ý kiến của người nghe.
. Đánh giá: Trong vai trò người nói, bạn hãy tự đánh giá phần trình bày của mình. Trong
vai trò người nghe, bạn hãy đánh giá phần trình bày của người nói.
* Một số lưu ý:
- Tìm những câu mở đầu, kết thúc bài nói phù hợp, nhằm gây chú ý, tạo ấn tượng đối với
người nghe.
- Sử dụng công cụ hỗ trợ như: bản tóm tắt các ý chính để khi cần thì chỉ cần nhìn lướt
qua là nhớ; chuẩn bị một hình ảnh minh họa cho nội dung truyện kể để tăng tính thuyết phục
cho lí lẽ và bằng chứng (nếu có điều kiện)
- Dự kiến trước một số điểm nghi vấn, băn khoăn, thắc mắc của người nghe có thể nêu
lên, tìm cách trả lời, giải đáp.
- Khi trình bày cần tôn trọng và tương tác với người nghe; cần dự kiến câu hỏi người
nghe có thể thắc mắc để chuẩn bị trả lời cho thuyết phục.
Hoạt động 2: Nghe và nhận xét, đánh giá về nội dung, hình thức bài nói giới thiệu
một truyện kể
a. Mục tiêu: Trình bày được cách thức thực hiện và đánh giá kĩ năng nghe và nhận xét,
đánh giá về nội dung, hình thức bài nói giới thiệu một truyện kể
b. Sản phẩm học tập: PHT số 1 , câu trả lời miệng của học sinh
c. Tổ chức hoạt động
* GV chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- Nhóm đôi HS đọc nội dung nghe và nhận xét, đánh giá về nội dung, hình thức bài nói
giới thiệu một truyện kể (SGK/trang 32-trang 33) và trả lời câu hỏi: Những điều em nên làm để
việc nghe và nhận xét, đánh giá nội dung, hình thức bài nói giới thiệu một truyện kể đạt hiệu
quả cao?
- Nhóm đôi HS đọc bảng kiểm đánh giá kĩ năng nghe và nhận xét, đánh giá về nội dung,
hình thức bài nói giới thiệu một truyện kể (SGK/trang 33) và nêu câu hỏi (nếu có).
* HS thực hiện nhiệm vụ học tập: Nhóm đôi HS thực hiện nhiệm vụ theo trình tự từ
(1) (2).
*HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: Đại diện 1 – 2 HS trình bày nhanh
các bước nghe và nhận xét, đánh giá nội dung, hình thức bài nói giới thiệu một truyện kể. HS
khác lắng nghe, nhận xét.
*Kết luận, nhận định: GV nhận xét, chốt lại các bước nghe và nhận xét, đánh giá nội
dung, hình thức bài nói giới thiệu một truyện kể.
- Bước 1: Chuẩn bị nghe:
+ Tìm đọc truyện kể mà người nói sẽ giới thiệu, đánh giá
+ Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật của truyện kể, dự kiến những điều cần trao đổi với
người trình bày.
+ Chuẩn bị bút, giấy để ghi chép.
- Bước 2: Lắng nghe và ghi chép:
+ Lắng nghe để nắm bắt ý kiến đánh giá của người nói về nội dung và nghệ thuật của
một truyện kể.
+ Sắp xếp các thông tin thu nhận được trong khi nghe và ghi chép những đánh giá của
người nói về nội dung và nghệ thuật của truyện kể
+ Ghi những câu hỏi, ý kiến muốn trao đổi với người nói về nội dung và nghệ thuật của
truyện kể.
- Bước 3: Trao đổi, nhận xét, đánh giá:
+ Khẳng định sự đồng tình với những ý kiến trong bài nói.
+ Trao đổi những điều bạn chưa rõ hoặc chưa thống nhất ý kiến, quan điểm của người
nói.
+ Dùng giọng điệu nhẹ nhàng để nhận xét bài nói của bạn và đưa ra những góp ý cụ thể
để bài nói tốt hơn.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
Hoạt động 1: Thực hiện nhiệm vụ Nói và nghe ( ....phút)
a. Mục tiêu:
- Thực hiện được bài giới thiệu, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của một truyện kể.
- Nhận xét, đánh giá được nội dung và hình thức của bài nói giới thiệu một truyện kể.
b. Sản phẩm học tập: Bài giới thiệu, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của một truyện
kể; nội dung nhận xét, đánh giá nội dung và hình thức của bài nói giới thiệu một truyện kể.
( PHT SỐ 2)
c. Tổ chức hoạt động
* GV chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- Trước tiên, luyện tập theo nhóm đôi để trình bày bài giới thiệu, đánh giá về nội dung
và nghệ thuật của một truyện kể. Từng HS trình bày bài nói của mình cho bạn nghe và góp ý
dựa trên bảng kiểm đánh giá kĩ năng (SGK/ tr. 31 – 32). Sau đó, cá nhân HS trình bày bài nói
của mình trước lớp.
- Khi nghe bài giới thiệu, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của một truyện kể của bạn,
ghi chép tóm tắt nội dung, ghi những câu hỏi muốn trao đổi với người nói.
* HS thực hiện nhiệm vụ học tập:
- HS luyện tập trình bày theo nhóm đôi.
- Cá nhân HS thực hiện việc lắng nghe và ghi chép.
* HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập:
1 – 2 HS trình bày bài giới thiệu, đánh giá nội dung và nghệ thuật của một truyện kể.
Các HS khác lắng nghe và ghi chép, nêu câu hỏi (nếu có).
* Kết luận, nhận định:
GV nhận xét ngắn gọn phần trình bày của các HS và đề nghị HS chuẩn bị cho hoạt động
trao đổi, đánh giá, rút kinh nghiệm.
Lưu ý: Ở hoạt động này GV chỉ nhận xét khái quát, ngắn gọn về mức độ và thái độ thực
hiện nhiệm vụ HT của HS, còn các nhận xét, đánh giá chi tiết về từng bài trình bày của HS, GV
sẽ thực hiện sau khi HS thực hiện việc trao đổi, tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau.
Hoạt động 2: Trao đổi, đánh giá, rút kinh nghiệm (.... phút)
a. Mục tiêu:
- Tự đánh giá được với tư cách người nói và đánh giá được bài nói của bạn với tư cách
người nghe; rút ra được kinh nghiệm cho bản thân.
- Biết lắng nghe và có phản hồi tích cực trong giao tiếp.
b. Sản phẩm học tập: Lời nhận xét, đánh giá, rút kinh nghiệm của HS.
c. Tổ chức hoạt động
*GV chuyển giao nhiệm vụ học tập:
- HS làm việc cá nhân và dùng bảng kiểm để tự đánh giá kĩ năng giới thiệu, đánh giá nội
dung và nghệ thuật của một truyện kể (đối với những HS trình bày bài nói).
- HS làm việc theo nhóm đôi và dùng bảng kiểm kết hợp với những nội dung đã ghi
chép để đánh giá kĩ năng giới thiệu, đánh giá nội dung và nghệ thuật của một truyện kể (đối với
những HS là người nghe).
- Cuối cùng, GV yêu cầu tất cả HS suy ngẫm và rút kinh nghiệm từ hoạt động nói và
nghe vừa thực hiện.
*HS thực hiện nhiệm vụ học tập: HS thực hiện nhiệm vụ theo trình tự: (1) (2)
(3).
*HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập:
- Đại diện 2 – 3 HS trình bày kết quả nhận xét, đánh giá bài nói của bạn. HS được nhận
xét có quyền trao đổi, giải thích thêm hoặc nêu thắc mắc cần được giải đáp với người nhận xét
nếu muốn; cần đảm bảo cuộc trao đổi diễn ra nhã nhặn, lịch sự, tôn trọng nhau.
- Đại diện 1 – 2 HS trình bày kinh nghiệm rút ra được từ việc thực hiện các nhiệm vụ
HT (những ưu điểm và hạn chế khi giới thiệu, đánh giá nội dung và nghệ thuật của một truyện
kể, những giải pháp khắc phục những điều chưa làm tốt, những giải pháp để nghe và nhận xét
tốt hơn,…).
*Kết luận, nhận định:
GV nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ HT của HS trên ba phương diện:
- Những ưu điểm cần phát huy và những điểm cần lưu ý, điều chỉnh về kĩ năng nói và
nghe của HS.
- Cách nhận xét, đánh giá kĩ năng giới thiệu, đánh giá nội dung và nghệ thuật của một
truyện kể của HS (HS đã biết sử dụng những tiêu chí trong bảng kiểm để nhận xét, đánh giá
chưa? HS có nhận ra những ưu điểm, những điểm cần khắc phục trong bài nói của bản thân và
của các bạn hay không?...).
- Cách HS lắng nghe và nhận xét, đánh giá nội dung, hình thức bài nói giới thiệu một
truyện kể.
Hoạt động 3: vận dụng (thực hiện ở nhà)
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học và kĩ năng nói, nghe để giới thiệu, đánh giá về
nội dung và nghệ thuật của một truyện kể với người thân.
b. Sản phẩm học tập: Phần giới thiệu của HS với người thân.
c. Tổ chức hoạt động
- GV chuyển giao nhiệm vụ học tập: GV yêu cầu HS về nhà thực hành nói và nghe
với người thân, quay video quá trình thực hiện, nộp bài lên Padlet.
- HS thực hiện nhiệm vụ học tập: HS lắng nghe, về nhà thực hiện.
- Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: GV nhận xét, đánh giá.
* Hướng dẫn về nhà
- GV dặn dò HS:
+ Ôn tập lại các văn bản và kiến thức đã học ở Bài 1. Tạo lập thế giới.
+ Soạn trước bài Ôn tập.
IV. HỒ SƠ DẠY HỌC
Phụ lục 1
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Hoạt động chuẩn bị
Nghe
Nói
Gợi ý trả lời:
Hoạt động chuẩn bị
Nghe
Nói
Xác định tác
phẩm truyện,
mục đích, người
nghe, không
gian và thời
gian nói
Tìm ý, lập dàn ý
Luyện tập nói
Tìm đọc
truyện kể mà
người nói sẽ
giới thiệu,
đánh giá
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Tìm hiểu nội
dung và nghệ
thuật của
truyện kể, dự
kiến câu hỏi
Chuẩn bị giấy,
bút,...
Phụ lục 3:
BẢNG KIỂM KĨ NĂNG GIỚI THIỆU, ĐÁNH GIÁ NỘI DUNG VÀ
NGHỆ THUẬT CỦA MỘT TRUYỆN KỂ
Nội dung kiểm tra
Đạt
Chưa
đạt
Mở đầu
Lời chào ban đầu và tự giới thiệu.
Giới thiệu truyện kể: tên tác phẩm, thể loại, tác giả
(nếu có).
Nêu khái quát nội dung bài nói (có thể điểm qua các
phần/ ý chính).
Nội
chính
dung Trình bày ý kiến đánh giá về nội dung của truyện
kể.
Trình bày ý kiến đánh giá về nghệ thuật của truyện
kể.
Phân tích tác dụng của một số yếu tố hình thức nghệ
thuật trong việc thể hiện chủ đề, cảm hứng chủ đạo
của truyện kể.
Thể hiện những suy nghĩ, cảm nhận của người nói
về truyện kể.
Có lí lẽ xác đáng, bằng chứng tin cậy lấy từ truyện
kể.
Kết thúc
Tóm tắt được nội dung trình bày về truyện kể.
Nêu vấn đề thảo luận hoặc mời gọi sự phản hồi từ
phía người nghe.
Cảm ơn và chào kết thúc.
Kĩ năng trình Bố cục bài nói rõ ràng, các ý kiến được sắp xếp hợp
bày, tương tác lí.
với
người Tương tác tích cực với người nghe trong suốt quá
nghe
trình nói.
Diễn đạt rõ ràng, gãy gọn, đáp ứng yêu cầu của bài
nói.
Kết hợp sử dụng các phương tiện phi ngôn ngữ để
làm rõ nội dung trình bày.
Phản hồi thỏa đáng những câu hỏi, ý kiến của người
nghe.
BẢNG KIỂM KĨ NĂNG NGHE GIỚI THIỆU, ĐÁNH GIÁ VỀ
NỘI DUNG, HÌNH THỨC CỦA MỘT TRUYỆN KỂ
Nội
dung
Đạt Chưa
kiểm tra
Chuẩn
nghe
đạt
bị Tìm đọc truyện kể mà người nói sẽ giới thiệu, đánh
giá.
Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật của truyện kể.
Chuẩn bị giấy, bút để ghi chép.
Lắng nghe và Ghi chép tóm tắt nội dung bài nói dưới dạng từ
ghi chép
khóa, sơ đồ.
Ghi chép tóm tắt đánh giá của người nói về nội
dung và nghệ thuật của truyện kể.
Ghi lại câu hỏi liên quan đến nội dung và nghệ thuật
của truyện kể nảy sinh trong quá trình nghe.
Dự kiến những điều cần trao đổi về nội dung và
nghệ thuật của truyện kể.
Trao
đổi, Xác nhận lại quan điểm, ý kiến của người nói trước
nhận
xét, khi bày tỏ ý kiến cá nhân.
đánh giá
Khẳng định sự đồng tình với những ý kiến, quan
điểm của người nói.
Nêu những điều chưa rõ hoặc chưa thống nhất ý
kiến với người nói.
Nhận xét về cách trình bày bài nói.
Thái
độ
và Thể hiện thái độ hợp tác, tôn trọng ý kiến của người
ngôn ngữ
nói trong quá trình nghe và trao đổi, nhận xét, đánh
giá.
Sử dụng ngôn ngữ, giọng điệu phù hợp khi trao đổi
với người nói.
RUBRIC ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THẢO LUẬN NHÓM
TIÊU CHÍ
CẦN CỐ GẮNG
ĐÃ LÀM TỐT
RẤT XUẤT SẮC
(0 – 4 điểm)
(5 – 7 điểm)
(8 – 10 điểm)
0 điểm
1 điểm
2 điểm
Bài làm còn sơ sài, Bài làm tương đối đẩy Bài làm tương đối
Hình thức
(2 điểm)
trình bày cẩu thả
đủ, chỉn chu
đẩy đủ, chỉn chu
Sai lỗi chính tả
Trình bày cẩn thận
Trình bày cẩn thận
Không có lỗi chính tả
Không có lỗi chính tả
Có sự sáng tạo
Nội dung
1 - 3 điểm
(6 điểm)
Chưa trả lơi đúng Trả lời tương đối đầy Trả lời tương đối đầy
câu hỏi trọng tâm
4 – 5 điểm
đủ các câu hỏi gợi dẫn
6 điểm
đủ các câu hỏi gợi
Không trả lời đủ Trả lời đúng trọng tâm
dẫn
hết các câu hỏi gợi Có ít nhất 1 – 2 ý mở Trả lời đúng trọng
dẫn
rộng nâng cao
tâm
Nội dung sơ sài
Có nhiều hơn 2 ý mở
mới dừng lại ở
rộng nâng cao
mức độ biết và
Có sự sáng tạo
nhận diện
0 điểm
Các
Hiệu
quả
nhóm
thành
1 điểm
2 điểm
viên Hoạt động tương đối Hoạt động gắn kết
chưa gắn kết chặt gắn kết, có tranh luận Có sự đồng thuận và
chẽ
nhưng vẫn đi đến thông nhiều ý tưởng khác
Vẫn còn trên 2 nhát
(2 điểm)
biệt, sáng tạo
thành viên không Vẫn còn 1 thành viên Toàn bộ thành viên
tham gia hoạt động không tham gia hoạt đều tham gia hoạt
động
động
Điểm
TỔNG
THANG ĐÁNH GIÁ QUÁ TRÌNH LÀM VIỆC NHÓM
(Đánh giá đồng đẳng)
Các tiêu chí
Điểm
1. Sự nhiệt Không nhiệt tình
tình tham gia
Bình thường
công việc
(mức điểm cao Nhiệt tình
nhất:
0
0.5
1.5
1.5
điểm)
2. Đưa ra ý Không đưa ra được ý kiến, ý 0
kiến và ý
tưởng
tưởng mới
cho sản phẩm Có đưa ra ý kiến nhưng 0.5
của nhóm
không nhiều
(mức điềm cao Đưa ra được ý kiến nhưng 1.0
nhất: 2 điểm)
chưa có ý tưởng mới
Nguyễn
Trần Văn ….
Văn A
B
Tích cực đóng góp ý kiến và 2.0
ý tưởng mới
3. Sự thân Không có
thiện,
hòa
Bình thường
đồng
(mức điểm cao Thân thiện, hòa đồng
0
0.5
1.0
nhất: 1 điểm)
4. Biết lắng Không lắng nghe
0
nghe
0.5
trong Bình thường
quá trình thảo Có lắng nghe ý kiến của 1.0
luận nhóm
nhóm
(mức điềm cao Tích cực lắng nghe, tiếp thu 2.0
nhất: 2 điểm)
ý kiến của nhóm
5. Tham gia Không tham gia
0
vào việc đóng
góp ý kiến cho
sản phẩm của Có tham gia nhưng chưa 0.5
các
nhóm đóng góp được nhiều ý kiến
cho các nhóm khác
khác
(mức điềm cao Tham gia tích cực và đóng 1.5
nhất:
1.5 góp được nhiều ý kiến cho
điểm)
các nhóm khác
6.
Hoàn Không hoàn thành nhiệm vụ
thành nhiệm
Hoàn thành nhiệm vụ
vụ và hiệu
quả
Hoàn thành tốt nhiệm vụ
(mức điềm cao
Hoàn thành xuất sắc nhiệm
nhất: 2 điểm)
vụ
0
Tổng điểm
10
0.5
1.0
2.0
V. RÚT KINH NGHIỆM SAU TIẾT DẠY
 





